Een snerpend geluid in de supermarkt, een krijsend kind, een afgaand alarm? Waar komt het vandaan? Ik kijk om me heen en blijf hangen bij een paars aangelopen gezicht; ik ken die vrouw ergens van! Maar ze kent mij niet na al die lange jaren waarin haar oude lichaam flink wist uit te dijen. Haar rollator kraakt onder haar woedende gewicht en het oranje fluitje vloekt bij de vale kleur van haar lippenstift. Na het noodsignaal steekt ze het lawaai-ding kordaat weer weg onder haar wijde jas.
‘Kan ik je helpen’ vraag ik als ik naast haar sta. ‘NEE dat moet HIJ doen’ bijt ze me toe. ‘Wie moet dat doen’ vervolg ik onwetend. ‘Die jongen van de aardappelen’ brult ze bijna en het klinkt alsof ik op moet donderen. ‘Ben je boos?’ probeer ik nog, definitief aanbeland in de categorie overbodige vragen. ‘JA!!! En HIJ moet me helpen, daar wordt ie voor betaald!!!!!’
Ongemakkelijk loop ik door, vol onmacht bij zoveel machteloosheid. Maar ook met een nieuw woord in mijn hoofd: onmachts-misbruik. Arme jongen van de aardappelen… Terwijl ik een gangpad insla komen er herinneringen aan de volksuniversiteit bij me naar boven. Dáár ken ik haar dus van, zij deed toen mee, uitdrukkelijk voor de gezelligheid en het goede leven, voor haar synoniem aan alles wat uit Frankrijk kwam. Om de taal gaf ze niet echt, ik moest vooral geen moeilijke vragen stellen en haar vette lach verstoorde vele opdrachtjes die ik verzon. Nu besef ik dat het haar ongemak moest toedekken en ik vraag me af of ik haar als docent niet een zetje in de goede richting had kunnen geven, of ze dan leuker oud geworden zou zijn.
Even later zie ik haar bij de soepzakken. Poeslief zoete broodjes aan het bakken, bij een meisje dat even spijbelt bij het vakkenvullen… Aha ze kán het dus wel, vriendelijk doen tegen de medewerkers!
Enigszins gerustgesteld loop ik naar de uitgang. En verbeeld me dat ze deelnemer zou zijn in een van de modules op het Instituut. Geen idee hoe ik met haar was omgegaan rondom de Mensheids-verhalen of bij de Biografische Blauwdruk. Of ik bij machte was geweest om haar in beweging te brengen. Want hoe mooi als ook zij haar levensverhaal tegen het licht had willen houden. Had ik me dan beter op haar kunnen afstemmen dan hier in de winkel? Ik hoop van wel…in elk geval had ik haar zonder fluitje erop uitgestuurd, haar uitnodigend om met meer stuurmanskunst door het leven te laveren, of ten minste door de supermarkt!
Foto Eduardo Soares